Categories

Archive

Disclaimer

De meningen ge-uit door medewerkers en studenten van de TU Delft en de commentaren die zijn gegeven reflecteren niet perse de mening(en) van de TU Delft. De TU Delft is dan ook niet verantwoordelijk voor de inhoud van hetgeen op de TU Delft weblogs zichtbaar is. Wel vindt de TU Delft het belangrijk - en ook waarde toevoegend - dat medewerkers en studenten op deze, door de TU Delft gefaciliteerde, omgeving hun mening kunnen geven.

Te veel medische vindingen bereiken patiënt niet

Dit artikel verscheen tevens in het Brabants Dagblad op woensdag 15 december

Onlangs debatteerde de Tweede Kamer over het al dan niet handhaven van rollators in het basispakket. De discussie ging over een grote groep hulpbehoevende gebruikers, die met 20 miljoen euro geholpen zou kunnen worden. Er is echter nog een grote groep medische producten die de zorg aantoonbaar kunnen verbeteren, maar die de Kamer waarschijnlijk nooit zal halen. Deze ‘vergeten vindingen’ hebben de patiënten nooit bereikt, bijvoorbeeld omdat het commercieel niet aantrekkelijk is ze in productie te nemen. Er lijkt een discrepantie te zijn tussen behoefte aan en aanbod van deze broodnodige medische innovaties, en de tijd is rijp voor een alternatieve aanpak.

Als je kijkt naar de geschiedenis van de vooruitgang van de gezondheidszorg, zijn de grote sprongen gemaakt door enerzijds toevallige ontdekkingen zoals penicilline, anderzijds technische productinnovaties van doorzetters, denk aan de hart-longmachine. Deze innovaties zorgden voor betere diagnose, behandeling en preventie in de zorg. Omdat het tijdperk van de toevallige ontdekkingen op zijn retour lijkt, moet er nu noeste arbeid door onderzoekers worden verricht. Die boeken nog steeds enorme resultaten in zorginnovatie, en een deel van deze innovaties beginnen vraaggestuurd. Met andere woorden: de vraag is afkomstig uit de zorgsector of komt zelfs rechtstreeks van de patiënt.

Om een voorbeeld te geven vanuit mijn eigen faculteit: industrieel ontwerpers van de TU Delft hebben alleen al de afgelopen tien jaar ruim vierhonderd medische toepassingen ontworpen. Deze zijn stuk voor stuk ontstaan vanuit een vraag uit het veld, waarna de patiënt of zorgverlener heeft meegeholpen aan het testen van het ontworpen product in de praktijk. Zo’n 10 procent van deze toepassingen is het prototypestadium gepasseerd en succesvol op de markt gebracht. Een voorbeeld is de ‘baarmoederstop’, de Gel Instillation Sonohysterography (GIS®) die voorheen zeer omslachtig baarmoederonderzoek veel eenvoudiger en efficiënter heeft gemaakt. Deze stop is samen met gynaecologen van het Spaarne Ziekenhuis ontwikkeld, op de markt gebracht door een Delfts bedrijf en wordt nu toegepast in vele ziekenhuizen.

Een veel groter deel van de vindingen blijkt echter wel in een behoefte te voorzien, maar moeilijk op de markt te brengen. Zo blijken producten als een slaapzak die licht geeft voor crigler- najjarsyndroompatiënten (CNS, enkele tientallen in Nederland), een communicatiehulpmiddel Eggy, en een luchtmasker voor kinderen, de patiënten wel allemaal aantoonbaar te helpen maar geen bedrijvigheid te genereren.

Bovenstaande vindingen zijn slechts enkele voorbeelden van wat er plaatsvindt binnen één faculteit aan de TU Delft, maar de schaal waarop productinnovatie plaatsvindt in Nederland is natuurlijk veel groter. Probleem bij deze producten is vaak dat ze voor zulke kleine patiëntgroepen zijn, dat het voor bedrijven commercieel niet interessant is deze producten te vermarkten. Daarnaast zijn bedrijven om uiteenlopende redenen vaak afwachtend als het om productinnovaties gaat. Met andere woorden: innovaties hebben een zetje nodig. Vergeten vindingen hebben in het bijzonder ook een financieel zetje nodig om in kleine aantallen geproduceerd en voor de patiënt betaalbaar te kunnen worden. Het traditionele systeem lijkt hiervoor niet toereikend, dus we moeten op zoek naar alternatieven.

In de farmaceutische sector is al enige tijd aandacht voor dit probleem, en zie je nieuwe vormen van vermarkting ontstaan. Zo ontfermt de stichting Cinderella Therapeutics zich sinds enige tijd zonder winstoogmerk over zogenoemde ‘stiefkindgeneesmiddelen’. Wat deze organisatie kenmerkt, is een innovatieve aanpak gedreven door maatschappelijke betrokkenheid. Deze innovatieve aanpak zou niet alleen medicijnen maar ook de ‘vergeten vindingen’ nieuw leven kunnen inblazen. Daarmee bieden ze een oplossing voor een deel van de problemen van patiënten en zorgverleners, net zoals de rollator dat doet voor ouderen.

Prof. Richard Goossens

Prof. Richard Goossens is hoogleraar Physical Ergonomics aan de faculteit Industrieel Ontwerpen van de TU Delft, en professor Physical Ergonomics aan de afdeling Neurowetenschappen van het Erasmus MC.

Be Sociable, Share!

Leave a Reply

© 2011 TU Delft