Categories

Archive

Disclaimer

De meningen ge-uit door medewerkers en studenten van de TU Delft en de commentaren die zijn gegeven reflecteren niet perse de mening(en) van de TU Delft. De TU Delft is dan ook niet verantwoordelijk voor de inhoud van hetgeen op de TU Delft weblogs zichtbaar is. Wel vindt de TU Delft het belangrijk - en ook waarde toevoegend - dat medewerkers en studenten op deze, door de TU Delft gefaciliteerde, omgeving hun mening kunnen geven.

Posted in July 2010

Maak een eind aan DOT-operatie in ziekenhuis

Dit artikel is tevens gepubliceerd in Het Financieele Dagblad op 5 juli 2010

De overheid poogt met “DBC’s op weg naar transparantie” (DOT) het bestaande falende systeem van producttyperingen in ziekenhuizen te vervangen door een vereenvoudigd transparant systeem. Dit nieuwe systeem is echter ook gedoemd te mislukken, omdat het aan dezelfde kwalen leidt als het bestaande; alleen de symptomen zijn iets minder heftig. Er is echter een heel eenvoudig en goedkoop alternatief.

Sinds enige jaren maken ziekenhuizen gebruik van een menulijst van behandelingen en verrichtingen, de zogenoemde Diagnose Behandel Combinaties (DBC’s). Registratie van deze DBC’s geeft inzicht in de geleverde diensten van specialisten en ziekenhuizen. Bovendien kan de menulijst dienst doen als prijslijst door aan iedere DBC een prijskaartje te hangen.

In hun ijver om zo nauwkeurig mogelijk te zijn, hebben de ontwikkelaars van deze lijst samen met specialisten meer dan 30.000 producten onderscheiden. Er is een bureaucratiemonster ontwikkeld dat niet transparant is, voor een grote administratieve last zorgt, fouten en fraude uitlokt en niet voldoet aan het doel. Veel economen hebben vóór de introductie al op deze gevaren gewezen. Het systeem werd eerder al als een Diagnose Bureaucratie Circus neergezet.

Nu is besloten tot een aanzienlijke indikking van het systeem tot 3000 producten. Dit staat bekend als DOT. Maar ook 3000 is nog steeds een te groot aantal. Het systeem blijft ondoorzichtig, discussies over indelingen blijven bestaan en de drang om patiënten even een treetje hoger in te delen (upcoding) blijft ook bestaan.

De gedachte is dat er een grote verscheidenheid aan patiënten en ziekten is, die vraagt om een veelheid aan behandelingen. Deze behandelingen hebben ieder hun eigen kostprijs en moeten conform betaald worden. Vreemd is dat in andere sectoren precies dezelfde verscheidenheid voorkomt, maar niemand zich daar druk over maakt. Zo zal van de ene student drie keer een tentamen moeten worden nagekeken en voor de andere student slechts een keer. Ook de bakker heeft te maken met talmende en zeurende klanten, maar ook met klanten die in een keer een grote bestelling plaatsen. De hoogleraar noch de bakker zullen proberen de kosten van de luie student of lastige klant te verwerken in extra financiering of hogere prijzen. Zij geloven in de wet van de grote aantallen: soms verlies je wat, soms win je wat. Pas als zij in de gaten krijgen dat hun klantenbestand om een of andere reden systematisch afwijkt van het gemiddelde, zullen zij wensen hiervoor gecompenseerd te worden. In het basisonderwijs bestaan bijvoorbeeld daarom grofmazige regelingen die compenseren voor de sociale herkomst van leerlingen. Hierdoor zijn zogenoemde zwarte scholen in staat meer docenten aan te trekken om hun achterstandsleerlingen extra aandacht te geven.

Een dergelijke grofmazige regeling is in de ziekenhuiszorg ook mogelijk. De econoom Kelvin John Lancaster heeft in 1966 al een mooi systeem bedacht om vergelijkbare goederen met verschillen in kwaliteit en karakteristieken in een zogenoemde hedonische prijsindex tot uitdrukking te brengen. Denk bij auto’s bijvoorbeeld aan verschillen in cilinderinhoud, vermogen en ruimte. Met statistische analyses is nauwkeurig vast te stellen wat een consument over heeft voor 1 cc extra motorinhoud, voor 1 extra pk of 1 liter extra kofferruimte. Loop het vinklijstje na, onder de streep optellen en voila: de prijs.

Deze methode is ook eenvoudig toe te passen op de producten van een ziekenhuis. Denk bijvoorbeeld aan wel of geen poliklinische behandeling, kortdurende opname, langdurende opname, chirurgische ingreep, radiotherapiebehandeling, revalidatie en dergelijke. Uit eerder Nederlands onderzoek is gebleken dat het aantal opnamen, onderscheiden naar vijf specialistengroepen, al meer dan 95% van de variatie in kosten van ziekenhuizen verklaart. Dus een kleine groep van karakteristieken, misschien een stuk of vijftien, is al ruim voldoende is om nagenoeg de gehele kostenstructuur in kaart te brengen. De kracht van dit systeem is dat er voor slechts vijftien karakteristieken een prijs hoeft te worden bepaald, maar in de meest simpele vorm leidt dat theoretisch al tot 32000 verschillende prijzen.

Een dergelijk systeem is heel transparant, er kan weinig mee gerommeld worden en het doet recht aan de verscheidenheid in behandelingen en de daarmee gemoeide kosten. Tegelijkertijd scheelt dat tientallen miljoenen aan administratieve lasten. De geplande invoerdatum van 1 januari 2011 voor DOT is voorlopig uitgesteld. Laten we hopen dat dit ook afstel betekent en dat het nieuwe kabinet zal besluiten tot een veel verdergaande vereenvoudiging.

Jos Blank
Directeur IPSE Studies
TU Delft

© 2011 TU Delft